Binlerce kalemde rafı bulmak, minimumu belirlemek ve "yok" denen ürünleri ölçmek.
Binlerce kalem, sınırlı raf
Bir oto yedek parça dükkânında birkaç bin kalem bulunur ve kalemlerin büyük kısmı ayda birkaç kez satılır. Doğru parçayı rafta bulmak, ne zaman sipariş vereceğini bilmek ve müşteriye "yok" demek zorunda kalınan ürünleri ölçmek; stok yönetiminin üç temel sorusudur.
Raf adresi
Raf adresi, her ürünün depodaki yerini koridor-raf-göz biçiminde tanımlar (ör. B-04-3). Adresli depoda yeni bir çalışan bile parçayı dakikalar içinde bulur; toplama listesi adres sırasına göre dizildiğinde depoda gereksiz yürüme azalır. Mağaza ile merkez depoda aynı ürünün farklı adresi olabilir; stok kartında her lokasyon için ayrı adres tutulur.
Minimum stok
Minimum stok, altına inildiğinde sipariş verilmesi gereken miktardır. Belirlerken üç şeye bakılır:
| Ölçüt | Soru |
|---|---|
| --- | --- |
| Satış hızı | Bu ürün haftada kaç adet çıkıyor? |
| Tedarik süresi | Tedarikçi kaç günde getiriyor? |
| Muadil durumu | Aynı OEM'in başka markası stokta mı? |
Muadil sorusu yedek parçaya özgüdür. Aynı fren balatasının üç markası varsa, birinin stoğu bittiğinde satış kaybolmaz; müşteriye diğer marka önerilir. İyi bir program minimum altı listesini çıkarırken muadil stoğunu da hesaba katar ve gereksiz siparişi önler.
Tedarikçi siparişi ve mal kabul
Minimum altı listesinden tedarikçi bazında sipariş taslağı oluşturulur, gönderilir ve mal geldiğinde kabul ekranında gelen adetler girilir. Kısmi teslimlerde eksik kalan satırlar açık kalır. Mal kabul stoğu anında günceller; mağazadaki tezgâh ekranı aynı saniyede yeni stoğu görür.
Kayıp satış raporu
Bir parça dükkânının en görünmez kaybı, müşterinin sorduğu ama stokta olmayan parçadır. Tezgâhta "yok" denildiğinde bu bilgi çoğu zaman kaybolur. Sitede, usta portalında ve tezgâhta yapılan aramalar kayıt altına alındığında hangi parçaların arandığı ama stokta olmadığı, hangi numaraların katalogda hiç bulunmadığı ortaya çıkar. Bu rapor yeni ürün kararlarının en sağlam kaynağıdır: tahmine değil, gerçek talebe dayanır.
Sayım ve transfer
Dönemsel sayımlar sistem stoğu ile raf arasındaki farkı düzeltir; fark nedeniyle birlikte kayda geçer. Mağazalar arası transfer, bir lokasyonda bekleyen stoğun ihtiyaç olan yere taşınmasını sağlar ve yeni sipariş ihtiyacını azaltır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; değişim aralığı ve parça seçimi için aracınızın bakım kitapçığını ve üreticinin şartnamesini esas alın.
